Vậy là con trai mình đã được 2 tuổi 2 tháng rồi. Đó cũng là từng ấy thời gian mình đã trải qua hành trình làm mẹ.

Hành trình đó không hề dễ dàng như mình từng mộng tưởng.

Nó là một chuỗi cảm xúc lên xuống. Bao gồm nhiều bỡ ngỡ, vui mừng, hồi hộp, những tiếng cười và cả nước mắt.

Suốt khoảng thời gian cùng con lớn lên từng ngày, cũng có nhiều thứ làm mình bị stress, nhiều thứ thất bại, những việc khiến mình nghĩ “phải chi” “giá như”. Nếu biết trước đã không làm thế này.

Duy chỉ có một điều may mắn và đúng đắn nhất mình học được trong suốt quá trình nuôi con tại Nhật đó là: cho con tiếp xúc với sách tranh từ rất sớm

Trong tiếng Nhật sách tranh cho trẻ con được gọi là Ehon (đọc là Ê-Hon). Có 1 cụm từ khác liên quan đến Ehon cũng thường xuất hiện là: “Ehon no yomikikase” (Đọc sách cho trẻ) . Từ này đã trở thành một cụm từ rất phổ biến trong giáo dục trẻ thơ, luôn đứng đầu tất cả các bảng xếp hạng những thói quen giáo dục tốt cha mẹ nên làm cho con tại Nhật.

Thật hiếm có một gia đình Nhật nào có con nhỏ mà không có 1 cuốn Ehon trong nhà. Nếu cha mẹ không mua cho con, thì chắc chắn ít nhiều cũng sẽ có lần nhận được Ehon phát từ thành phố hay trường học.

Không chỉ ở trong gia đình, khi đi ra ngoài cũng có thể bắt gặp Ehon ở rất nhiều nơi: các cơ sở giữ trẻ, phòng khám nhi, nhà thuốc, thậm chí trong các cửa hàng bán xe hơi cũng có một góc nhỏ để Ehon cho trẻ xem trong lúc cha mẹ nói chuyện.

Có lẽ chính các góc Ehon này đã dần dần giúp hình thành và phát triển tình yêu, thói quen xem/nghe đọc của trẻ con Nhật. Có cảm giác người Nhật, hay đúng hơn là cả xã hội Nhật, đều ủng hộ và cùng chung tay nuôi dưỡng văn hóa đọc sách cho trẻ. 

Lúc mình sinh con xong cũng thường nhận được nhiều tài liệu hướng dẫn chăm con từ trung tâm phúc lợi của thành phố. Trong số đó có khá nhiều tài liệu khuyến khích đọc sách tranh cho bé.

Trung tâm phúc lợi TP còn tổ chức buổi hướng dẫn ba mẹ đọc Ehon cho con, cuối buổi còn được phát sách mang về.

Dạo đó mình mới sanh, lại chưa biết chạy xe. Ở khu của mình, nhà cửa không đông đúc như ở các thành phố lớn. Nếu muốn đi ra ngoài, cần phải có xe. Nếu không chạy xe được thì cuộc sống gần như quẩn quanh trong nhà thôi vì có con nhỏ rất khó di chuyển bằng phương tiện công cộng.

Chồng mình thường đi làm tối mịt 8-9h mới về. Xung quanh không ai thân thích. Hàng xóm sống cùng dãy nhà 3,4 năm chưa nhìn rõ được mặt ai.

Những ngày tháng đó, hai mẹ con rất cô đơn. Trong cái cô đơn đó, chỉ có Ehon là niềm vui, niềm an ủi của chúng mình. Ở nhà không biết làm gì cho hết ngày dài, thế là trưa hay tối đều ê a đọc sách.

Mình cho con tiếp xúc với Ehon khá sớm, từ khoảng 2 tuần sau sanh. Có thể lúc đó con chưa nhìn rõ được trang sách, vẫn còn đang chật vật làm quen với cái thế giới bên ngoài bụng mẹ.  Nhưng mẹ thì cứ lôi sách ra đọc cho con nghe thôi ^^

Những tháng đầu con hầu như không phản ứng gì nhiều. Dần dần con bắt đầu hứng thú với các màu sắc nhiều hơn nhưng sự tương tác giữa con với mẹ khi đọc sách là rất ít (giai đoạn này cũng dễ nản đó).

Rồi bẵng đi một thời gian đến tầm 10~11 tháng, tự nhiên một tối đẹp trời mẹ chỉ vào cuốn sách  đã đọc cùng con rất nhiều trước đó hỏi vu vơ “con chuột là con nào nhỉ?” thì con đưa tay chỉ …con chuột thật.

Lúc đó mình có cảm giác thích thú vô cùng, thích đến mức gọi ngay chồng lại là hỏi đi hỏi lại con lần nữa.

Từ dạo đó, con dần dần có thể chỉ và đọc được tên những con vật trong các cuốn sách mà con đã được xem từ ngày trong tháng. Cách con gọi tên các bạn ấy giống như đã biết chúng từ rất lâu nhưng chưa thể hiện được.

Đến khi gần hai tuổi thì con đã nhớ và gọi tên được khá nhiều con vật, đồ vật, các loại trái cây. Cô giáo người Nhật khá ngạc nhiên vì con phân biệt được rất nhiều màu sắc và các loại xe khác nhau.

Gần đây con đã lí giải và nói được những câu thể hiện cảm xúc phức tạp hơn như “mẹ buồn”, “mẹ vui”, “mẹ mệt”, “bé sợ”, “bé đau quá”. Thỉnh thoảng còn làm mẹ giật mình với những câu dài như “giày của bé âu ồi?”,  “mama ang àm gì ó?”  

Điều buồn cười là tất cả tên con vật, những cảm xúc “vui, buồn, mệt” hay cách nói chuyện con đều bắt chước y chang những gì mẹ nói cho nghe khi đọc sách. Nên dù là ban đầu đọc sách cho con nghe phần nhiều với mục đích giết thời gian nhưng càng ngày càng nhìn thấy kết quả, lại càng làm mình có thêm động lực để cùng con khám phá những trang sách mỗi đêm.

Hiện tại bé nhà mình đã được 3 tuổi,  hằng ngày mình vẫn đọc cùng con 2-3 cuốn Ehon trước khi đi ngủ. Dù ít dù nhiều, mình cố gắng duy trì việc đọc như một thói quen hằng ngày chứ không gượng ép xem đó như một điều bắt buộc phải làm. Hôm nào mệt quá thì nói với con hôm nay chúng ta đọc 1 cuốn nhé, và hứa sẽ đọc bù vào hôm khác.

Việc đọc, nếu trở nên gượng ép sẽ không còn hấp dẫn nữa. Trẻ con chúng nhạy cảm lắm, nếu đọc qua loa cho có là chúng cảm nhận được ngay.

Mong rằng tất cả ông bố bà mẹ, những người đang chập chững đi trên con đường học làm cha mẹ như mình, sẽ tìm thấy được nhiều niềm vui và sự gắn kết thông qua những giờ đọc sách cùng con <3